...każdej idei, pomysłu lub projektu. Ich realizacja wymaga zapisania w celu przekazania wykonawcom, a najpopularniejszym nośnikiem zapisu jest nadal stary, poczciwy PAPIER. W starożytności był bardzo drogim i ekskluzywnym materiałem, by po przejściu, wraz z ludzkością, procesu wielkiej ewolucji stać się w naszych czasach jednym z najpowszechniej stosowanych produktów. Towarzyszy nam w domu i w pracy. Ataki tworzyw sztucznych, zapisów magnetycznych lub innych nowoczesnych form opakowań lub rejestracji nadszarpnęły lekko jego pozycję, jednakże w wielu sytuacjach papier wydaje się nadal niezastąpiony.
Również w PRZEMYŚLE ODZIEŻOWYM i TAPICERSTWIE jest nieodzownym materiałem ułatwiającym pracę, szczególnie w działach przygotowania produkcji i krojowniach. To właśnie tutaj powstają projekty, które dzięki doświadczeniu, wprawnemu oku i ręce konstruktora (czasami przy użyciu systemu komputerowego) zostają przeniesione na papier, a możliwość wielokrotnego powielania niesamowicie przyspiesza proces produkcyjny, gwarantując jednocześnie wysoką jakość i powtarzalność wyrobów. Spadek cen na produkty papierowe używane w krojowniach, spowodowany wzrostem konkurencji oraz zwiększonymi obrotami dystrybutorów, dodatkowo poprawia rachunek ekonomiczny. Dlatego zachęcam do zastanowienia się nad przedstawionymi poniżej możliwościami wykorzystania produktów papierowych. Pisząc na temat papierów dla krojowni nie sposób przemilczeć coraz większej roli płyt plastikowych i folii, które stają się również nieodzowne, szczególnie przy wykorzystaniu najnowocześniejszych technologii. Ale po kolei...
Do dyspozycji mamy kartony i płyty plastikowe o zróżnicowanych grubościach i kolorystyce. Umożliwia to właściwy dobór i szybkie rozpoznawanie poszczególnych modeli i rozmiarów. Są to materiały o dużej trwałości i stabilności wymiarowej np. niektóre kartony są uszlachetniane specjalnymi żywicami podno-szącymi ich odporność na zniszczenie brzegów.
W zależności od potrzeb znajdziemy tutaj:
Zarówno kartony jak i płyty plastikowe są niewdzięcznym materiałem do wykrawania. W najszczęśliwszej sytuacji są pracownicy firm posiadający wykrawacze laserowe lub plotery tnące. Stosuje się do tego celu także specjalne nożyce elektryczne lub pneumatyczne, a także mało popularne w Polsce, specjalne wykrawarki do szablonów. Niestety wszystkim, którzy wyżej wymienionych urządzeń nie posiadają, pozostają tradycyjne nożyce. W takim przypadku polecam zastosowanie nożyczek o przedłużonej dźwigni i krótszym niż tradycyjnie ostrzu — MUNDIAL 314-8"NPKE. Ułatwiają one znacznie trudną czynność wycinania szablonów.
Rysując układy ręcznie, otrzymujecie Państwo bezcenną pomoc w postaci papieru z nadrukowanym rastrem pomocniczym. Umożliwia on uzyskanie: równoległości nitki prostej, linii podziału oraz dobrej symetrii geometrycznej układu.
Wśród papierów z rastrem występuje gatunek o wysokiej przejrzystości, który może być wykorzystywany jako pierwowzór do wykonywania kopii światłoczułych (heliograficznych) EURO MARKED. Jego odpowiednikiem powlekanym klejem jest TERMO VIRAX SQUADRATA. Metoda heliograficznego powielania układów jest stosunkowo tania, aczkolwiek w Polsce mało rozpowszechniona. Daje ona olbrzymią oszczędność czasu, szczególnie w firmach szyjących produkty o dużej powtarzalności (np. odzież robocza, tapicerstwo). Polega to na kopiowaniu z pierwowzoru przygotowanego na półprzeźroczystym papierze na specjalny papier światłoczuły. Dzięki temu uzyskuje się dowolną żądaną ilość, wysokiej jakości powtórzeń.
Inną interesującą i tanią metodą kopiowania układów jest stosowanie samokopiującego papieru o nazwie AUTOCOPIANTE. Umożliwia on każdorazowo wykonanie do pięciu kopii ręcznie rysowanego układu. Ten rodzaj papieru cieszy się ostatnio coraz większym uznaniem średnich i małych firm, ponieważ nie wymaga kosztownych inwestycji w dodatkowe urządzenia.
Największą elastyczność i wydajność w przygotowywaniu rysunków układów zapewnia komputerowy system przygotowania produkcji. Elementem każdego systemu jest ploter, który z dużą szybkością i precyzją rysuje potrzebne układy.
Do ploterów stosuje się papiery o zróżnicowanym stopniu uszlachetnienia. Lepsza struktura powierzchni papieru gwarantuje ograniczenie kosztów związanych z eksploatacją plotera. Podobnie jest wśród papierów z rastrem (do rysowania ręcznego) również w tej grupie występują papiery o wysokiej przejrzystości stanowiące pierwowzór do wykonywania kopii światłoczułych. Najlepiej nadaje się do tych zastosowań EURO PLOTTER, łączący w sobie cechy wysokiej jakości powierzchni i dobrej przejrzystości. Najczęściej jednak stosuje się do tego celu uniwersalny TERMO VIRAX PLOTTER. Jest on dodatkowo powlekany klejem umożliwiającym wprasowanie, zbędnym w momencie kopiowania, jednakże nie utrudniającym tej czynności. Dzięki temu nie trzeba wymieniać rolek.
Papiery do rysowania ręcznego, samokopiujące, heliograficzne oraz do plotera są wykonywane zarówno w wersji z klejem, jak i bez. Te ostatnie można mocować do wierzchniej warstwy nakładu za pomocą specjalnych zszywaczy, klamer lub kleju w spray'u.
Klejem w spray'u można spryskiwać również dolną powierzchnię szablonów. Dzięki temu nie przesuwają się podczas odrysowywania. Ten rodzaj kleju umożliwia wielokrotne łączenie i rozdzielanie sklejanych elementów bez ryzyka przeniesienia się kleju z powierzchni na powierzchnię.
Papiery powleczone klejem wprasowywuje się przy pomocy specjalnego żelazka. Duże wymiary stopy grzejnej (75x16cm) umożliwiają szybkie przymocowanie dużych powierzchni papieru.

Poniżej wykaz najczęściej stosowanych papierów wraz z ich charakterystyką:
DO RYSOWANIA RĘCZNEGO
DO PLOTERA
HELIOGRAFICZNY
Wreszcie to, co kładziemy pod ułożonym na stole materiałem i między jego warstwami. Papiery podkładkowe i przekładkowe, stosowane zarówno w krojowniach manualnych, jak i zautomatyzowanych, pełnią funkcję stabilizującą. Występują w różnych rodzajach i gramaturach, zależnie od wagi i typu materiałów.
Papier podkładkowy SOTTOMATERASSO umożliwia łatwe przesuwanie nakładu z miejsca układania na stół krojczy bez naruszania jego stabilności. Ponadto usztywniając dolną warstwę pozwala na jej ostre docięcie.
Równie niezastąpione (choć często niedoceniane) w trakcie układania są papiery przekładkowe. Służą do rozdzialania warstw. CARTA CRESPATA usztywnia nakład i zapobiega przesuwaniu się względem siebie śliskich materiałów takich jak lycra, jedwab. SEPARAMATERASSI rozdziela kolory lub rodzaje materiałów, co dzięki lepszej wizualizacji poprawia organizację pracy pomiędzy krojowanią a szwalnią.
Automatyzacja krojenia (cuttery z odsysaniem) powoduje konieczność stosowania zarówno papierów podkładkowych, jak i przekładkowych w wersji perforowanej, umożliwiającej swobodny przepływ powietrza. Znajdziemy tu papiery nie tylko do materiałów o różnej grubości (MICROPOROSA, MICROFORATA, SEPARAMATERASSI FORATA), ale także przeznaczone np. do krojenia małych elementów (MACROFORATA) oraz specjalną bibułkę przekładkową (TESSUTO NON TESSUTO).
PODKŁADKOWY
Standardowo pakowany w rolach 30-40kg.
PRZEKŁADKOWY
Standardowo pakowany w rolach 30-40kg.
W procesie automatycznego wykrawania na cutterach niezbędne jest stosowanie cienkiej folii antyelektrostatycznej VIRAFLEX. Jej stosowanie na urządzeniach z odsysaniem umożliwia prawidłowe dociśnięcie nakładu, a tym samym bezbłędne (ostre) wykrojenie elementów. VIRAFLEX jest oferowany w dwóch grubościach 15 i 30 mikronów.
Elżbieta Dzierzgwa
doradca handlowy w firmie Strima
Analiza została oparta na produktach włoskiej firmy VIRAX BORGHI.
Ich nazewnictwo jest własnością producenta.
Artykuł został opublikowany w czasopiśmie "Odzież" 4/1999.